വായന-ബ്രിഡ

ബ്രിഡയെന്ന സുന്ദരിയായ ഇരുപത്തൊന്നു വയസ്സുള്ള ഐറിശുകാരിയുടെ കഥയാണിത്. പൌലോ കൊയ്ലോയുടെ ഒരു തത്വശാസ്ത്ര-കാല്പനിക നോവലാണ്‌ ബ്രിഡ. അലക്ഷ്യമായ ജീവിതരീതി തന്നെയാണ് അവളെ സ്വയം അറിയാന്‍ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നത്. അതിനായി അവള്‍ മാജിക്കിന്റെ മാര്‍ഗം തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. മാജിക്കിനോടുള്ള അവളുടെ അടങ്ങാത്ത ദാഹം അവളെ കൊണ്ടെത്തിക്കുന്നത് ആവേശകരവും അസ്വസ്തവുമായ സഞ്ചാരപഥങ്ങളിലേക്കാണ്.

ബ്രിഡ മാജിക്കിന്റെ പാഠങ്ങള്‍ പഠിക്കാന്‍ ആദ്യം എത്തിപെടുന്നത് മഗസ് എന്ന മന്ത്രവാദിയുടെ അടുക്കലാണ്. വനത്തില്‍ തനിച്ചു താമസിക്കുന്ന,  ഏകാന്തതയെ ആഘോഷമാക്കുന്ന ആളാണ്‌ മഗസ്.സൂര്യപാരമ്പര്യത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം  മാജിക്കിന്റെ ലോകത്തെ പരിചയപെടുത്തുന്നത്. ബ്രിഡയെ കണ്ടപ്പോള്‍ തന്നെ തന്റെ ആത്മപങ്കാളിയാണ് മുന്നില്‍ നില്‍കുന്നതെന്നു മാഗസിനു മനസ്സിലാക്കാന്‍ കഴിയുന്നു. എന്നാല്‍ അവളേക്കാള്‍ ഇരട്ടി പ്രായം തനിക്കുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹത്തിനു നല്ല ബോധവുമുണ്ട്. എന്നാല്‍ ബ്രിഡയെ ഒരു പാറപ്പുറത്ത് തനിച്ചാക്കി മഗസ് അപ്രത്യക്ഷനാവുന്നു. ഇതവളെ ചൊടിപ്പിക്കുന്നു. അങ്ങനെ അവള്‍ മറ്റൊരു ഗുരുവിനെ കണ്ടെത്തുന്നു. വിക്ക എന്ന മദ്ധ്യവയസ്കയായ ഒരു സ്ത്രീ. അവര്‍ ചന്ദ്രപാരമ്പര്യത്തിന്റെ വക്താവാണെന്നു അവകാശപെടുന്നു.

ഈ ലോകത്തിന്റെ അദൃശ്യമായ സംഗീതത്തിനനുസരിച്ച് നൃത്തം ചെയ്യാന്‍ പഠിപ്പിക്കുകയായിരുന്നു വിക്ക. എന്നാല്‍ ബ്രിഡയെ തന്റെ ശിഷ്യയാക്കുമ്പോള്‍ മറ്റൊരു ദുരുദ്ദേശം കൂടിയുണ്ടായിരുന്നു വിക്കക്ക്. തന്റെ മുന്‍ കാമുകനായ മഗസ് എന്തുകൊണ്ടായിരിക്കണം ബ്രിഡയെ ശിഷ്യയായി സ്വീകരിക്കാതിരുന്നത് എന്നറിയാനായിരുന്നു അത്. എന്നാല്‍ അത് കണ്ടെത്താന്‍ വിക്കക്ക് ആകുന്നില്ല. ചില കാര്യങ്ങള്‍ അങ്ങനെയാണ് എന്നും നിഗൂഢതകളായി തുടരുക തന്നെ ചെയ്യും.

ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചും, ആത്മപങ്കാളിയെക്കുറിച്ചുമുള്ള അന്വേഷണങ്ങളാണ് ബ്രിഡയുടേത്. എല്ലാവരുടെയും അങ്ങനെ തന്നെ. അവളതിനു തിരഞ്ഞെടുത്ത മാര്‍ഗം മാജിക്കാണ്. നമ്മളും പല വഴിയെ കണ്ടെത്താന്‍ ശ്രമിക്കുന്നതും അതൊക്കെ തന്നെയാണ്. ചിലര്‍ക്ക് ലക്ഷ്യത്തെ കുറിച്ച് ബോധമില്ലെന്നു മാത്രം. മറ്റുചിലര്‍ സൗകാര്യപൂര്‍വ്വം ലക്ഷ്യത്തെ മറക്കുന്നു. ഒരേ ആത്മാവും വിത്യസ്തമായ ശരീരങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ഒത്തുചേരല്‍ തന്നെയാണ് കഥയുടെ ഇതിവൃത്തം. സ്നേഹിക്കുകയാണ് എന്ന വിശ്വാസത്തോടെ സ്നേഹിക്കാനാണ് കൊയ്ലോ പറയാതെ പറയുന്നത്.

അവസാനം ബ്രിഡയെ ഒരു ധര്‍മ്മസങ്കടത്തിലേക്ക് എഴുത്തുകാരന്‍ തള്ളിയിടുന്നു. തന്റെ ആത്മപങ്കാളിയില്‍ മാത്രം കാണുന്ന കണ്ണുകളിലെ പ്രകാശം ബ്രിഡ തന്റെ ഗുരുവിലും  തന്റെ കാമുകന്‍ ലോറന്‍സിലും ഒരുപോലെ കാണുന്നു. എന്നാല്‍ ഇവരില്‍ നിന്നും ഒരാളെ തിരഞ്ഞെടുക്കാന്‍ ബ്രിഡക്ക് കഴിയുന്നില്ല.

അനേകം വരുന്ന ആത്മപങ്കാളികളില്‍ രണ്ടുപേര്‍ മാത്രമാണ് മഗസും ലോറന്‍സുമെന്നു ബ്രിഡ മനസ്സിലാക്കുന്നു. എല്ലാവര്‍ക്കും തന്നോടൊപ്പം എന്നും ഉണ്ടാവാന്‍ കഴിയില്ലെന്നും, ചിലര്‍ നമ്മുടെ ജീവിതത്തിലെ ചില അദ്ധ്യായങ്ങള്‍ പൂര്‍ത്തീകരിച്ച ശേഷം വിട പറയേണ്ടവരാണെന്നുമുള്ള ബോധം വൈകിയാണെങ്കിലും ബ്രിഡയെ തേടിയെത്തുന്നു.

ആത്മപങ്കാളി എന്ന ആശയവും പുനര്‍ജന്മ സിദ്ധാന്തങ്ങളും കൊണ്ട് വാര്‍ത്തെടുത്തതാണ് ബ്രിഡയിലെ ഓരോ കഥാപാത്രങ്ങളും. ഓരോ മനുഷ്യന്റെയും പൂര്‍ണ്ണതയിലേക്കുള്ള ദാഹമാണ് സ്നേഹത്തിലേക്കും ആത്മപങ്കാളിയിലേക്കുമുള്ള ദാഹം. മന്ത്രവാദത്തിന്റെയും പുനര്‍ജന്മത്തിന്റെയുമെല്ലാം സിദ്ധാന്തങ്ങളെ ഉദ്ധരിച്ചുകൊണ്ട് ആത്മപങ്കാളി എന്ന ആശയത്തെ സാധൂകരിക്കാന്‍ ശ്രമിക്കുകയാണ് എഴുത്തുകാരന്‍ താന്‍ ജന്മം നല്‍കിയ ഓരോ കഥാപാത്രങ്ങളിലൂടെയും.

പൌലോ കൊയ്ലോയുടെ ഈ നോവലിനെ തത്വശാസ്ത്ര-കാല്പനികതയായി തരാം തിരിക്കാം. അവ നമ്മെ അഗാധമായി ചിന്തിപ്പിക്കുന്നു. അവ നമ്മുടെ അവബോധങ്ങളെ ഉണര്‍ത്തുന്നു. അവ നമ്മുടെ വിജ്ഞാനമണ്ഡലത്തെ വിശാലമാക്കുന്നു. അവ നമ്മെ വൈവിധ്യമാര്‍ന്ന ജീവിത സാഹചര്യങ്ങളിലേക്ക് തള്ളിയിടുന്നു.

കഥാപത്രങ്ങളുടെ മുന്‍ ബന്ധങ്ങളും ഇപ്പോഴത്തെ ബന്ധങ്ങളും കുഴഞ്ഞുമറിഞ്ഞാണ് കിടക്കുന്നത്. അവയൊന്നു കെട്ടഴിച്ചു ഇടക്കുമ്പോള്‍ അറിവിനും സ്നേഹത്തിനുമായുള്ള തിരച്ചിലുകള്‍ യതാര്‍ത്ഥ ജീവിതത്തിലെന്നപോലെ ഈ കഥയിലും പരസ്പരം കെട്ടുകൂടി കിടക്കുന്നവയാണെന്ന് മനസ്സിലാകും. മനുഷ്യത്വത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന നിര്‍വചനീയമല്ലാത്ത ഒരു ഊര്‍ജമാണ് സ്നേഹം.

വായന - നൈൽ ഡയറി

എസ് കെ പൊറ്റക്കാടിനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ യാത്രകൾക്കും കൂടുതൽ ആമുഖങ്ങൾ നൽകേണ്ടതില്ലല്ലോ.

1949 ൽ നടത്തിയ ഒരു യാത്രയാണ് 'നൈൽ ഡയറി' എന്ന ഈ പുസ്തകത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം വിവരിക്കുന്നതെന്ന് വിശ്വസിക്കാൻ നമുക്കാവുന്നില്ല. ഇന്ന് നമ്മോടൊപ്പം യാത്രചെയ്യുന്ന ഗ്രന്ഥകാരനെ പോലെയാണ് എസ് കെയുടെ അവതരണം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആവിഷ്കരണ ശൈലി  ഇന്നും വ്യത്യസ്തമായി തന്നെ നിലനിൽക്കുന്നു.

നൈൽ നദിക്കരയിൽ അദ്ദേഹം കാണുന്ന മൃഗങ്ങൾക്ക് അദ്ദേഹത്തിന്റേതായ ഒരു വിശേഷണം കൂടി ചാർത്തി കൊടുക്കുന്നുണ്ട്. ഈ നർമ്മമാധുര്യം കൊണ്ട് തന്നെയാകാം എസ്.കെ യുടെ സഞ്ചാരസാഹിത്യകൃതികൾ മികച്ച വായനാനുഭവം സമ്മാനിക്കാനാവുന്നത്.

നൈലൊരു മഹാകാവ്യമാണെന്ന് സൂചിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് തുടങ്ങി സൃഷ്ടികാലം മുതൽ നൈയിലിന്റെ ഭൂതകാലവും വർത്തമാനവും ഭാവിയും എല്ലാം ഉൾക്കൊള്ളിച്ചുകൊണ്ട് ഒരുക്കിയ ആമുഖത്തിൽ കരയിൽ വിഹരിക്കുന്ന വിചിത്രജന്തുക്കളെയും തന്റെ സ്വതസിദ്ധമായ ഭാവനയിൽ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് വരച്ചിടാൻ എസ് കെ പൊറ്റക്കാടിനു സാധിക്കുന്നു.
നെയിൽ ഒരു മഹാകാവ്യം ആണെന്ന സത്യം വീണ്ടും പ്രഖ്യാപിച്ചുകൊണ്ട് ആമുഖത്തിന് അദ്ദേഹം വിരാമം കുറിക്കുന്നു.

നൈയിലെന്നത് ഒരു നാടകശാലയാണെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്ന എഴുത്തുകാരൻ നൈയിലിന്റെ ഉത്ഭവസ്ഥാനമായ റിപ്പൺ വെള്ളച്ചാട്ടത്തിലേക്ക് 1949
നവംബർ 9 നു യാത്ര തുടങ്ങുന്നു. നൈയിൽ എന്ന നാടകത്തിന്റെ പ്രഥമ രംഗം ഇവിടെ തുടങ്ങുന്നു. വിക്ടോറിയസരസ്സ് നൈൽ നദിയെ പ്രസവിക്കുന്ന ആ കാഴ്ച ഒന്നു കാണേണ്ടതു തന്നെയാണ്. ആ ദൃശ്യവിരുന്ന് തന്റെ വാക്കുകളിലൂടെ എഴുത്തുകാരൻ നമുക്ക് കാണിച്ചു തരുന്നു.. അത്രമേല്‍ ലൈവായ അവതരണം.

റിപ്പണ്‍ വെള്ളച്ചാട്ടത്തിനു ശേഷം ഏകദേശം മൂന്നു മൈല്‍ സഞ്ചരിക്കുന്ന നദി വീണ്ടുമൊരു വെള്ളച്ചാട്ടത്തിനു കൂടി ജന്മം നല്‍കുന്നു. ഓവന്‍ വെള്ളച്ചാട്ടം. അഴകുകൊണ്ട് റിപ്പണ്ണേക്കാള്‍ മുന്നിട്ട് നില്‍ക്കുന്നതായി പറയുന്നു. പക്ഷെ ആ മനം കവരുന്ന കാഴ്ചകള്‍ക്കൊന്നും വലിയ അയുസ്സുണ്ടായില്ല. പരിഷ്കൃത മനുഷ്യന്‍റെ സംസ്കാരപരമായ സംഹാരപ്രിയത്വം ഈ വെള്ളച്ചാട്ടത്തിനരികെ ഒരു വമ്പന്‍ അണകെട്ടുകെട്ടി ഇരു വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളെയും വെള്ളത്തില്‍ മുക്കി കൊന്നുകളഞ്ഞു. എസ് കെ യെ പോലുള്ള ഒരു കൂട്ടം  ഭാഗ്യശാലികളുടെ വാക്കുകളിലൂടെ മാത്രമേ ഇനി നമുക്കവയെ നോക്കി കാണാൻ  സാധിക്കു. ഇനി വരാനിരിക്കുന്ന തലമുറകള്‍ക്ക് നമ്മുടെ അതിരപ്പിള്ളിയും വാക്കുകളിലൂടെ മാത്രം കാണാന്‍ സാധിക്കുന്ന ഒന്നാക്കി മാറ്റരുതേ എന്നു അപേക്ഷിക്കുകയാണ്.

ഉഗാണ്ടയുടെ ഒരു കോണില്‍ ഒളിച്ചുകിടക്കുന്ന മര്‍ച്ചിസണ്‍ വെള്ളച്ചാട്ടം കാണാനായി കപ്പലില്‍ കേറിപറ്റാന്‍ ശ്രമിക്കുന്ന കഷ്ടപാടുകള്‍ ചെറുതൊന്നുമല്ല. ഒരു ഉത്തരേന്ത്യനില്‍ നിന്നും കറുത്ത മദിരാശിക്കാരനായത് കൊണ്ടുണ്ടാകുന്ന തിക്താനുഭവങ്ങളാല്‍ സ്വയം ലജ്ജിച്ചു  തലതാഴ്ത്താനെ  അദ്ധേഹത്തിനു കഴിയുന്നുള്ളൂ.ഇന്ത്യക്കാര്‍ തമ്മില്‍ പുലര്‍ത്തുന്ന ഗൂഡമായ പ്രാദേശിക മനോഭാവവും, ആയിത്തവുമെല്ലാം സ്വന്തം ഉള്ളിലെ ഇന്ത്യക്കാരൻ എന്ന അഭിമാനം ചീഞ്ഞു നാറുന്നതായി അദ്ദേഹത്തിനു തോന്നി.

ജുബയിലെ തന്റെ ദിവസങ്ങളിൽ എസ്‌. കെ താമസിച്ചിരുന്നത്  അവാദ്‌ അബ്ദുള്ള എന്ന അറബിയുടെ അതിഥിയായിട്ടാണ്. തന്റെ നിലക്കും വിലക്കും ചേർന്ന മനുഷ്യരോടുള്ള ഇടപഴലുകളിൽ നിന്നും മനുഷ്യത്വത്തിന്റെ അജ്ഞാതവശങ്ങളെപറ്റി  നമുക്ക്‌ മതിപ്പു തോന്നുമ്പോഴും അപരിഷ്‌കൃതരായുള്ള കാപ്പിരികളെയൊന്നും മനുഷ്യരായി കാണാൻ പോലും എസ്‌ കെയുടെ അതിവിശാലമായ മനുഷ്യത്വബോധത്തിനു പോലും കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല.

നൈയിൽക്കരയെ ഒരു നാടകശാലയോടാണ് ഉപമിച്ചിരിക്കുന്നത്‌. നർമ്മമാധുരവും ഭാവനാസുരഭിലവുമായ ആവിഷ്‌കരണ രീതി എസ്‌ കെയുടെ സഞ്ചാരസാഹിത്യങ്ങൾക്കു മാത്രം അവകാശപെടാനുള്ളതാണ്. നൈയിലെന്ന നാടകം ഒരിക്കലും നിങ്ങളെ നിരാശപ്പെടുത്തില്ല.

വായന- ഡാകിനിമാരുടെ ഹൃദയഭൂമിയിലൂടെ

"ഹിമാലയം" എന്നും എന്നെ നിരന്തരമായി വിസ്മയിപ്പിച്ചിട്ടും, കൊതിപ്പിച്ചിട്ടുമുള്ള ഒരു പ്രതിഭാസമാണ്. ഹിമാലയം എന്ന വികാരം എന്നുമുതലാണെന്നോ, എങ്ങനെയാണെന്നോ എന്നില്‍ ഇത്രമേല്‍ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയത് എന്നറിയില്ല. ഹിമാലയന്‍ യാത്രാവിവരണം എന്ന  ടാഗ് കണ്ടപ്പോള്‍ മറ്റൊന്നും നോക്കാതെ എം.കെ രാമചന്ദ്രന്‍റെ "ഡാകിനിമാരുടെ ഹൃദയഭൂമിയിലൂടെ" എന്ന പുസ്തകം വായനക്കായി തിരഞ്ഞെടുത്തപോള്‍ ഉണ്ടായിരുന്ന പ്രതീക്ഷകള്‍  ഹിമാലയത്തേക്കാള്‍ വലുതായിരുന്നു എന്നതില്‍ ഒട്ടും അതിശയോക്തിയില്ല.

ഗ്രന്ഥകാരന്‍റെ ഹിമാലയ യാത്ര ആധ്യാത്മിക കേന്ദ്രങ്ങളും സന്യാസിമാരെയും ഒക്കെ തേടിയുള്ള ഒരു തീര്‍ഥാടനയാത്ര മാത്രമായി ചുരുങ്ങുകയായിരുന്നു. ഹിമാലയ പർവതത്തിലൂടെയും താഴ്വരകളിലൂടെയുമുള്ള യാത്രകളിലെ സാഹസികതയോ, നിഗൂഡതകളോ, ഭയമോ, ഹിമപര്‍വതങ്ങളുടെ വശ്യമായ സൗന്ദര്യമോ, ഹിമാലയന്‍ ഗ്രാമങ്ങളിലെ സാംസ്‌കാരിക മാസ്മരികതായോ വായനക്കാരിലേക്ക് അതിന്‍റെ പൂര്‍ണ രൂപത്തില്‍ എത്തിക്കാന്‍ ഗ്രന്ഥകാരന്‍ സാധിക്കുന്നില്ല. ഒരു സഞ്ചാരി എന്നതിലുപരി കേവലമായ ഒരു തീര്‍ഥാടകന്‍ എന്നതിലേക്ക് ചുരുങ്ങി പോകുന്ന എഴുത്തുകാരനെയാണ് ഓരോ പേജിലും വായനക്കാരന്‍ കാണുന്നത്.

ആത്മീയത കുത്തിനിറക്കാന്‍ പാടുപെട്ടപ്പോള്‍ പുറത്തുപോയത് ഹിമാലയം എന്ന വികാരമാണെന്ന് എഴുത്തുകാരന്‍ തിരിച്ചറിയേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. ഒന്നാം പേജ് മുതല്‍ മുന്നൂറ്റിഅമ്പതാം പേജ് മറച്ചപ്പോഴും അടുത്ത പേജിലെങ്കിലും ഹിമാലയം എന്നെ വിസ്മയിപ്പിക്കും എന്നൊരു പ്രതീക്ഷ ഓരോ വായനക്കാരനും വച്ചുപുലര്‍ത്തിയിരുന്നു. എന്നാല്‍ ആത്മീയതയുടെയും കേട്ടാല്‍ ദഹിക്കാത്ത കുറെ കെട്ടുകഥകളുടെയും അതിപ്രസരം എല്ലാ പ്രതീക്ഷളെയും അസ്ഥാനത്താക്കുന്നു.

തന്‍റെ തീര്‍ഥാടന യാത്രയില്‍ കടന്നുപോകുന്ന ഹിമാചല്‍‌പ്രദേശിലെ ചില ഹിമാലയന്‍ ഗ്രാമങ്ങള്‍ വാക്കുകളിലൂടെ വരച്ചിടാന്‍ ഗ്രന്ഥകാരന്‍ ശ്രമിക്കുന്നുണ്ട്. അവരുടെ ജീവിത രീതികളും, സംസ്കാരങ്ങളും, വിശ്വാസങ്ങളും ഒക്കെ പറയുമ്പോഴും അവരുടെ കെട്ടുകഥകള്‍ക്കെല്ലാം ശാസ്ത്രീയ പരിവേഷം കൊടുക്കുന്നത് ഒരു കല്ലുകടിയായി.

മനുഷ്യയുക്തിക്ക് നിരക്കാത്ത പല അത്ഭുത അനുഭവങ്ങളും എഴുത്തുകാരന് യാത്രയില്‍ ഉടനീളം ഉണ്ടാവുന്നുണ്ട്. ഹിമാലയ പാതകളില്‍ വഴിതെറ്റുന്ന എഴുത്തുകാരനും കൂട്ടര്‍ക്കും വഴികാട്ടാന്‍ എത്തുന്നത് കാക്കയും, നായയും, വൃദ്ധനുമൊക്കെയാണ്. ആധുനിക സാങ്കേതിക വിദ്യയായ GPS നേക്കാളും എന്തുകൊണ്ടും മികച്ചതാണ് കാക്കയുടെ സാങ്കേതിക വിദ്യ എന്നു ഗ്രന്ഥകാരന്‍ അവകാശപെടുന്നു.

വളര്‍ത്തുമൃഗങ്ങളില്‍ നായയെന്ന പോലെ പറവകളില്‍ കാക്കയും അതിപുരാതന കാലം മുതല്‍ക്കുതന്നെ മനുഷ്യരുമായി അഭേദ്യമായ ബന്ധം പുലര്‍ത്തിവരുന്ന ജീവികളാണ് എന്ന ഗ്രന്ഥകാരന്‍റെ നിരീക്ഷണത്തോട് പൂര്‍ണമായി യോജിക്കുന്നു. മനുഷ്യനുമായി ഇത്രമേല്‍ ബന്ധം പുലര്‍ത്തിയിട്ടും കാക്കക്ക് അതിന്‍റെ പരിഗണന വകവച്ചു കൊടുക്കുന്നുണ്ടോ എന്നത് പുനര്‍വിചിന്തനം നടത്തേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. ഒരു പക്ഷെ കക്കയുടെ കറുത്ത നിറമായിരിക്കും അതിനു കാരണം. വര്‍ണാശ്രമ അധര്‍മ്മങ്ങളെ പൂര്‍ണമായി നമ്മുടെ സിരകളില്‍ നിന്നും ശുദ്ധീകരിക്കാന്‍ കഴിയാത്തതാവാം.

അധ്യാത്മികതയും, മനുഷ്യ യുക്തിക്ക് നിരക്കാത്ത അത്ഭുതപ്രതിഭാസങ്ങളും, സന്യാസി കെട്ടുകഥകളും ദഹിക്കുന്നവര്‍ക്ക് ഈ ഗ്രന്ഥം നല്ലൊരു വായനാനുഭവം തന്നേക്കാം. മറിച്ചു യാത്രകളും, ഹിമാലയവും ഒക്കെയാണ് നിങ്ങള്‍ക്ക് വേണ്ടതെങ്കില്‍ നിങ്ങളെ തീര്‍ച്ചയായും ഈ പുസ്തകം നിരാശപ്പെടുത്തും.

പുസ്തകത്തിന്‍റെ നൂറോളം പേജുകള്‍ അനുബന്ധങ്ങളാണ്. ഒന്നാം അനുബന്ധം ഗംഗയുടെ അജ്ഞാത ഉറവിടം തേടിപോയി ഗന്ധര്‍വലോകത്ത് എത്തിപെടുന്ന ഒരു അനുഭവമാണ്. പണ്ട് ബാലരമയിലും ബാലമംഗളത്തിലും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്ന ഗന്ധര്‍വകഥളുടെ സ്മരണകളിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി എന്നത് ഞാന്‍ മറച്ചുവക്കുന്നില്ല. എഴുത്തുകാരന്‍റെ ഹിമാലയ യാത്രകളുടെ വിശദീകരണം എന്ന പേരില്‍ എഴുതി കൂട്ടിയ അമ്പതോളം പേജുകളില്‍ ഗ്രന്ഥകാരനെ വിമര്‍ശിച്ച ഒരു വ്യക്തിക്കുള്ള മറുപടിയാണ്. വിമര്‍ശകര്‍ക്ക് മുഴുവന്‍ പുസ്തകങ്ങളിലൂടെ മറുപടി കൊടുക്കാന്‍ ഒരുങ്ങിയാല്‍ നമ്മുടെ എഴുത്തുകാര്‍ക്ക് എത്രെയെത്ര പുസ്തകങ്ങള്‍ പുറത്തിറക്കേണ്ടി വരും?